Tetanus bij paarden en tetanus-titer

Wat is tetanus?

Clostridium tetani is een grampositieve, anaërobe, sporenvormende staafvormige bacterie. Deze bacterie komt overal voor in de bodem en in het darmkanaal van dieren en mensen; de sporen zijn buitengewoon resistent tegen omgevingsinvloeden en blijven jarenlang besmettelijk. Als sporen in een wond terechtkomen en daar anaërobe omstandigheden aantreffen, zoals die heersen in necrotisch weefsel en diepe steekwonden, ontkiemen ze en vormen ze het neurotoxine tetanospasmine.

Tetanus is geen infectie die van dier op dier overdraagbaar is, maar een wondinfectie met daaropvolgende toxinewerking. Paarden behoren tot de meest gevoelige diersoorten die er zijn. De ziekte komt wereldwijd voor, met een hogere frequentie in warmere regio’s en op gecultiveerde gronden waar de ziekteverwekker wijdverspreid is.

De oorzaak van een tetanusinfectie is altijd een voorafgaand letsel. De wonden hoeven niet per se open te zijn; zelfs nauwelijks zichtbare verwondingen zijn gevaarlijk en kunnen een infectie veroorzaken. De wondinfectie wordt veroorzaakt door de bacterie Clostridium tetani. Hierbij komen sporen, meestal in combinatie met verontreinigingen of vreemde voorwerpen, onder de huid terecht en beginnen ze toxines te produceren.

Symptomen van tetanus bij het paard

Het gevormde tetanospasmine bindt zich aan perifere zenuwuiteinden en dringt retrograde langs de zenuwbanen door naar het centrale zenuwstelsel, waar het de afgifte van remmende neurotransmitters blokkeert. Het gevolg is een ongebreidelde spieractiviteit met algemene stijfheid, aanvalsachtige spasmen en een verhoogde gevoeligheid voor prikkels. Kenmerkend bij het paard zijn krampen in de kauwspieren met bemoeilijkte voeropname, het naar voren komen van het derde ooglid en een stijve, zaagbokachtige lichaamshouding; in het verdere verloop kan dit leiden tot ademhalingsverlamming. De sterfte is hoog, vooral bij vertraagde behandeling.

Het ziekteverloop varieert van krampen in de dwarsgestreepte spieren tot ademhalingsverlamming en is voor het dier zeer pijnlijk. De ziekte loopt bijna altijd dodelijk af. 

Preventie door middel van de tetanusvaccinatie

De enige effectieve manier om een tetanusinfectie te voorkomen, is preventieve vaccinatie. Door een strikt en consequent vaccinatieprogramma, dat al vanaf de eerste levensmaanden wordt gevolgd, kan een zo groot mogelijke bescherming tegen een tetanusinfectie worden bereikt.

De diagnose wordt doorgaans klinisch gesteld op basis van de typische symptomen en de anamnese van een eerdere verwonding. Aangezien een causale behandeling slechts in beperkte mate mogelijk is en de prognose ernstig is, staat preventie voorop: tetanus is door vaccinatie zeker te voorkomen. Door de antilichaamstatus te controleren, kan de bestaande vaccinatiebescherming worden beoordeeld en kan het vaccinatietijdstip individueel worden bepaald.

De Fassisi® TetaCheck dient voor het controleren van de tetanus-antilichaamtiter in serum-, plasma- en volbloedmonsters bij paarden. Met behulp van de titercontrole kan de dierenarts binnen enkele minuten ter plaatse de aanwezige antilichaambescherming vaststellen en een efficiënt vaccinatiebeheer uitvoeren. Door dit optimale afstemmen van het vaccinatietijdstip wordt een individuele vaccinatie mogelijk.

Sneltest voor de tetanus-titer

De Fassisi® TetaCheck detecteert tetanus-antilichamen in het serum, plasma of volbloed van het paard en ondersteunt daarmee de beoordeling van de vaccinatiebescherming en de beslissing over een herhalingsvaccinatie. Het betreft een test van de antilichaam- of vaccinatiestatus, geen detectie van ziekteverwekkers of toxines en geen test voor acute diagnose.

Bronvermelding: bronpagina.