Rotavirussen bij biggen
Wat zijn rotavirussen bij varkens?
Rotavirussen zijn niet-omhulde RNA-virussen; bij varkens is vooral groep A van klinisch belang, daarnaast komen ook de groepen B en C voor. Ze vermenigvuldigen zich in de rijpe, resorberende enterocyten van de dunne darmvlokken en leiden via villusatrofie tot een verminderd resorptieoppervlak en malabsorptieve diarree.
Rotavirussen komen overal voor; bijna elk volwassen varken heeft een rotavirusinfectie doorgemaakt, waarbij de nodige antistoffen zijn aangemaakt. Ze behoren tot de belangrijkste ziekteverwekkers bij jonge dieren, zijn weinig gastheerspecifiek en blijven zowel in de buitenwereld als in de stallen lang besmettelijk. Na orale opname dringen de virussen de darmcellen (enterozyten) binnen en vernietigen hun resorptiefunctie. Afzonderlijke infecties met rotavirussen verlopen vaak subklinisch, zonder dat het algemeen welzijn wordt verstoord. Deze subklinische uitdragers vormen een infectiebron voor andere dieren.
De ‘twee-weken-diarree’ bij zuig biggen
De zogenaamde „2-weken-diarree“ bij biggen treedt op tussen de 10e en 21e levensdag. Deze wordt gekenmerkt door een geringe voeropname, incidenteel braken en milde diarree. Er treedt een snelle besmetting op, waarbij de morbiditeit (ziektepercentage) 100% en de mortaliteit (sterfte) 50% bedraagt. Deze vorm van het ziekteverloop komt bij biggen meestal voor wanneer het antilichaamgehalte in de moedermelk in de tweede tot derde levensweek afneemt.
Risicofactoren en gemengde infecties
Bij gemengde infecties met andere diarreeverwekkers, worminfecties, bestaande onderliggende aandoeningen, gebrekkige stalhygiëne en onvoldoende colostrumvoorziening voor de biggen kunnen echter diarree-uitbraken ontstaan met ernstige diarree, aanzienlijke verliezen door sterfte en achterblijvers. Daarom zijn met name moederloze opfokken problematisch.
Overdracht in de stal
De overdracht vindt fecaal-oraal plaats; de virussen blijven gedurende langere tijd besmettelijk in de stalomgeving en de buitenwereld. Klinisch onopvallende volwassen dieren scheiden het virus uit en houden zo de infectiedruk in het bestand in stand. Rotavirussen behoren tot de meest voorkomende virale veroorzakers van diarree in de biggenopfok; de piek van de ziekte ligt doorgaans rond de tweede tot derde levensweek, wanneer het gehalte aan maternale antistoffen in de zeugenmelk daalt.
Diagnose van rotavirussen
Een etiologische vaststelling op basis van het klinische beeld alleen is niet mogelijk, aangezien de ziekteverloop van de diarreeverwekkers elkaar overlappen en gemengde infecties vaak voorkomen. Het aantonen van antigenen in verse ontlasting van meerdere getroffen dieren beperkt het spectrum van ziekteverwekkers en ondersteunt gerichte maatregelen op het gebied van therapie, hygiëne en de veestapel.
Sneltests bij diarree bij biggen
De Fassisi®-tests PiDia en PiDia light detecteren rotavirus-antigeen in de ontlasting van jonge dieren (biggen, lammeren, kalveren). PiDia detecteert bovendien Clostridium perfringens en Cryptosporidium parvum, PiDia Light rotavirus en Clostridium perfringens; hiermee kunnen enkelvoudige en gemengde infecties aan de hand van één monster worden vastgesteld.
De technische gegevens zijn gedocumenteerd op de bronpagina.
